Redacción Erreklamatu

Asteazkenean, azaroaren 11n, egingo den greba orokorrak eragina izan dezake Euskal Herriko aireportuetako hegaldietan. Garraio Ministerioak gutxieneko zerbitzuak ezarri ditu, eta penintsulako ibilbide laburreko hegaldietan programatutako hegaldien herena baino ez dute bermatzen; egun horretarako txartela duten askok ez dakite hegan egin ahal izango duten, ezta zer eskubide dituzten ere. “Hegaldia bertan behera uzten badizute, aire-konpainiak ezin zaitu babesik gabe utzi: zuk aukeratzen duzu dirua itzultzea edo beste hegaldi batean helmugara eramatea, eta itxaron bitartean arreta eman behar dizu”, azaldu du Jon Ortiz Larruzea ERREKLAMATUko abokatuak.

Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak epai bat eman zuen joan den urriaren 8an, aire-konpainiek aire-kontrolaren erabakiei egozten dizkieten atzerapenei buruz; adibidez, aire-espazioko eremu bat ixtea edo bertako hegaldiak mugatzea. Auzitegiaren arabera, erabaki horiek ez dira nahikoak, berez, kalte-ordaina ez ordaintzeko: konpainiak frogatu behar du zerk eragin zituen, hori benetan apartekoa izan zela eta atzerapena saihesteko arrazoizko neurri guztiak hartu zituela. Epaiak zuzendu egiten du EBko Auzitegi Orokorrak urtarrilean emandako beste epai bat, kontrakoari atea irekitzen ziona. “Aire-kontrolak hegaldiak mugatzea egunero gertatzen den zerbait da. Aire-konpainiak ordaintzetik libratu nahi badu, frogatu egin behar du atzean benetan apartekoa zen zerbait egon zela”, azaldu du Jon Ortiz Larruzea ERREKLAMATUko abokatuak.

Europar Batasunak hegazkin-bidaiarien eskubideei buruzko erregelamendu berria argitaratu du. Azken hogei urte baino gehiagoan arau horiei egin zaien lehen erreforma da, eta 2027ko urriaren 23tik aurrera aplikatuko da. Testua hamahiru urteko negoziazioen ondoren iritsi da, eta tarte horretan gobernuak kalte-ordaina jasotzeko gutxieneko atzerapena lau eta sei ordura igotzen saiatu ziren. “Funtsezkoena salbatu da: zure hegaldia hiru ordu baino gehiagoko atzerapenarekin iristen bada, 250 eta 600 euro arteko kalte-ordaina jasotzeko eskubidea izaten jarraituko duzu. Baina arauak badu letra txikia, eta komeni da ezagutzea”, azaldu du Jon Ortiz Larruzea ERREKLAMATUko abokatuak.

Volotea aire-konpainia hartzekodunen aurrekonkurtsoan sartu da, eta dagoeneko bertan behera utzi ditu Bilboko aireportuko lehen hegaldiak. Txartela erosita duten bidaiari askok zalantzak dituzte, eta egunotan ERREKLAMATUren bulegoetara deitzen ari dira. “Zure txartelak balio du oraindik. Eta Voloteak hegaldia bertan behera uzten badu, zuk erabakitzen duzu: edo diru guztia itzultzen dizute, edo beste hegaldi batean eramaten zaituzte helmugara”, azaldu du Jon Ortiz Larruzea bulegoko abokatuak.

Haur txikiekin bidaiatzeak askoz zailago bihur dezake aireportuan edo hegaldian sortzen den edozein gorabehera. Atzerapenak, ezeztapenak, eskala luzeak edo ekipajearekin lotutako arazoak ez dira berdin bizi haurra, kotxea, pixoihalak edo nekatuta dagoen ume bat tartean daudenean. Gainera, familia askok bidaian bertan konturatzen dira aurrez espero ez zituzten egoerez. Horregatik, aireko erreklamazioetan duen esperientzian oinarrituta, Jon Ortiz Larruzea ERREKLAMATUko abokatuak uda honetan haur edo haurtxoekin bidaiatu aurretik kontuan hartu beharreko hamar gomendio bildu ditu.

Energia-krisiaren ondoriozko tentsioak eta hegazkin-erregaiaren prezioaren igoera zuzenean eragiten hasi dira bidaiari askorengan. Azken asteotan, ERREKLAMATUk nabaritu du hegaldien ezeztapenek kaltetutako bidaiarien kontsulten kopuruak gora egin duela, bai eta aire-konpainia batzuek dagoeneko erositako txarteletan erregaiagatik aparteko gainkostuak ezartzeko aukeraz ohartarazi duten kasuen kopuruak ere.

Iruñeko Lehen Auzialdiko 9. epaitegiaren epai batek 85 bidaiariri kalte moralengatiko kalte-ordainak aitortu zizkien, eta hegaldi bereko beste 35 kaltetuk epaiketatik kanpoko akordioa lortu zuten ondoren, baldintza berberetan.

Bilboko aireportuak jarduera zailak biziko ditu martxoaren 27tik aurrera, Groundforce enpresako langileek deitutako grebaren ondorioz. Enpresa honek aireportuko funtsezko zerbitzuak kudeatzen ditu, hala nola fakturazioa, hegazkineratzea edo ekipajeen kudeaketa. Grebak, izaera mugagabea izanik eta ordutegi estrategikoetan deituta, Aste Santuko bidaiarien gorakadarekin bat egingo du, eta horrek atzerapenak, ekipaje arazoak eta baita hegaldien ezeztapenak ere areagotu ditzake.

Eguberri garaia urteko aire-trafiko handienetakoa izaten da eta, horrekin batera, atzerapenak, bertan behera utzitako hegaldiak eta ekipajearekin lotutako arazoak ugaritzen dira. Europako araudiak bidaiarien eskubideak argi babesten baditu ere, askok dagokien kalte-ordaina galtzen dute, saihesteko moduko akatsak direla eta. Jon Ortiz Larruzea ERREKLAMATUko abokatuak hamar akats ohikoenak aztertzen ditu artikulu honetan; izan ere, horien ondorioz, bidaiari askok ez dute azkenean jasotzen eskubidez dagokien kalte-ordaina.